به موجب قرارداد همسان شماره 19 (سازمان مديريت و برنامه ريزي، (1376) طرح توسعه و عمران ناحيه به صورت زير تعريف شده است: اين طرح با شناخت چگونگي استقرار عوامل زيستي (انسان، فضا و فعاليت) و با توجه به گرايشها، روند رشد و توسعه، اولويتها و امكانات و محدوديتها، نسبت به تدوين سياستها و ارائه راهبردها اقدام مينمايد. طرح توسعه و عمران ناحيه به هدايت و كنترل توسعه و استقرار مطلوب مراكز فعاليت (مسكوني و غيرمسكوني)، مناطق حفاظتي و همچنين توزيع متناسب خدمات براي ساكنين شهرها و روستاها خواهد پرداخت.
وظايف و اهداف اصلي طرح توسعه ناحيه به قرار زير است: • تعيين چارچوب و مبنا براي تهيه طرحهاي توسعه شهري(جامع و هادي) و هادي روستايي در سطح ناحيه • منطقه بندي كاربري اراضي و تعيين كاربريهاي مجاز، مشروط و ممنوع • سطح بندي مراكز جمعيتي و خدماتي (نظام سكونتگاهها) • ارائه ضوابط و مقررات نحوه استفاده از اراضي • ارائه برنامه ها، طرحها و پروژه هاي توسعه و عمران • تعيين محدوده مجموعه شهري (در ناحيه هاي خاص كلانشهري)
طرح توسعه و عمران (جامع) ناحیه مشهد
ناحيه مشهد شامل چهار شهرستان (مشهد، چناران، فريمان و كلات) است كه تهيه طرح آن از اواخر سال 1380آغاز شد و اسناد آن در آذر ماه 1382به تصويب شوراي برنامه ريزي استان خراسان و در اسفند ماه 1383به تصويب شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران رسيد.
